نرود میخ آهنین در سنگ

نویسنده: سعید ضروری

نسخه شماره 3041 - 1391/07/30 -صفحه اجتماعی روزنامه مردم سالاری

مدتي پيش در ويژه نامه يکي از روزنامه‌هاي معتبر به طور ويژه صفحاتي به معلولين اختصاص داده شد تا خبري مهم در مورد حمل و نقل معلولين در قالب مصاحبه با يکي از مسئولين شرکت واحد اتوبوسراني اعلام شود. نحوه پرداختن به خبر به گونه اي بود که خبر سفر انسان به فضا را تداعي مي‌کرد و پرده از دستاوردي عظيم در حمل و نقل معلولين بر مي‌داشت: «اقدامي بي نظير براي تردد معلولان». انصافاً تيتر زيبايي بود که خواننده را به خواندن مصاحبه اي ويژه دعوت مي‌کرد. چند خط اول مصاحبه که عمق نگاه مصاحبه شونده را نشان مي‌داد، تمام اميدها را نااميد کرد که عيناً آورده مي‌شود «معلولين و جانبازان نياز‌هاي درماني دارند، برخي از آنها بايد روزانه چند مرتبه به مراکز درماني مراجعه کنند و علاوه بر اين در طول سال مناسبت‌هاي مختلفي وجود دارد که اين عزيزان، بايد در آن شرکت کنند». داشتن چنين نگاه تأسف باري به افراد داراي معلوليت که به دهه 80 ميلادي بر مي‌گردد، نشان از بي اطلاعي برخي مسئولين از تحولات اجتماعي سال‌هاي بعد از آن دهه است. اين بي اطلاعي خود ريشه بسياري از مشکلاتي است که هم اکنون گريبان گير معلولين و طرح‌هايي است که برايشان اجرا مي‌شود و به جاي وارد کردن آن‌ها به جامعه و حذف موانع ورود معلولين به اجتماع، مقدمات انزوا و به حاشيه راندشان را فراهم مي‌کنند. در پايانه‌اي که قرار است به حمل‌ونقل معلولين کمک کند نيز کاملاً اين «نگاه طبي به معلولين» قابل مشاهده است. استفاده از 50 ون مناسب‌سازي شده با چراغ گردان تکميل کننده اين نوع نگرش است که معلولين بيماراني هستند که بايد درمان شوند و مقصدشان بيمارستان‌ها و مراکز درماني است و نمي‌توانند و نبايد در کنار ساير افراد در يک خودرو عمومي جابجا شوند. صفحه آرايي و استفاده از عبارت انگليسي Disable Peiple که احتمالاً هدف Disabled People بوده است نيز از جمله عبارت‌هاي منسوخ شده اي است که مورد استفاده قرار گرفت تا مجموعه عوامل دست در دست هم تصوير ناتوان و بيمارگونه از افراد معلول ترسيم کند. اقدام شرکت واحد اتوبوسراني در پيگيري احداث اين پايانه قابل تقدير است اما تا اجرايي شدن آن همواره سئوال‌هاي زيادي مطرح خواهد بود و بايد ديد تا چه اندازه در اجرا براي افراد معلول قابل استفاده است، اما بهتر بود به جاي اين همه بزرگ نمايي و تبليغات، براي کارت خوان‌هايي که مانعي براي ورود افراد معلول به ايستگاه‌هاي BRT شده‌اند چاره اي انديشيده مي‌شد و با وجود اين موانع عجيب بعد از رمپ‌هاي ورودي به ايستگاه، نمي‌توان ادعا کرد معلولين مي‌توانند از اتوبوس‌هاي کف کوتاه عمومي استفاده کنند. حذف تمام اتوبوس‌هاي کف کوتاه از مسير راه آهن-تجريش و انتقال به خطوط جديد از ديگر اقداماتي است که مشکلات فراواني براي معلولين در دسترسي به اين خيابان مهم ايجاد کرده است. اين‌ها موارد و کاستي‌هايي هستند که هيچ گاه در ژست‌ها و مصاحبه‌هاي تبليغاتي گفته نمي‌شوند. اميد است مسوولين شهري هر چه بيشتر بتوانند با جامعه افراد معلول تعامل داشته و نسبت به حل مشکلات پيش روي آنان اقدامات موثري صورت دهند تا روند حذف، تغيير و تخريب مناسب سازي‌هاي گذشته که با تلاش بسيار بدست آمده‌اند متوقف شود چرا که در صورت عدم توجه به چنين اقداماتي دستيابي به شعار «شهري بدون مانع» هيچ گاه محقق نخواهد شد.